Wald Beniamin (1920 Czerniaków-Warszawa – maj 1943 Warszawa)
Życiorys
Wald pochodził z
religijnej rodziny, stąd do czternastego roku życia pobierał nauki w chederze,
a potem kontynuował naukę w jesziwie. Bardzo szybko stracił matkę.
Wstąpił początkowo do
organizacji młodzieżowej He-Chaluc,
a następnie do Frajhajt. Namawiał
młodzież do emigracji do Palestyny. Był ciepły i opiekuńczy, a także pełen
energii do działania. Pomimo swojego młodego wieku nazywano go „tatele”
(jidysz, tatuś). W 1938 roku pojechał na hachszarę do będzińskiego kibucu.
Po wybuchu II wojny światowej
pracował na farmie grochowskiej.
Potem zamieszkał na terenie getta. Po powstaniu Żydowskiej Organizacji Bojowej, wstąpił do niej i został dowódcą
grupy Droru. Icchak Cukierman pseud. „Antek” zaliczał go do osób samodzielnych,
odznaczających się odwagą, rozwagą, opanowaniem oraz inicjatywą – osób, które
potrafiły dowodzić grupą bojową [Cukierman, 2020, 211, 215]. „Był
dobrym dowódcą, jego ludzie kochali go i nazywali tatełe („tatuś”). Troszczył się o wszystkie najdrobniejsze nawet
sprawy, panował u niego porządek i dyscyplina. […] Był niski, tęgawy, o miłym
sposobie bycia i miał duże poczucie humoru” [Cukierman, 2020, 215–216].
W styczniu 1943 roku brał udział w „samoobronie” na ul. Zamenhofa i
Miłej.
Podczas powstania w getcie warszawskim dowodził
grupą Droru na ul. Leszno 36, gdzie atakował Niemców. W jego grupie walczyli:
Altenberg Estera, Biederman Sara, Chrzanowicz Icchak, Edelsztajn Cwi, Icuś,
Morgenlender Icek, Rapaport Lejb, Rutman Gedalia. Skulska Chana oraz Sztein
Dawid [Grupińska, 2003,
182]. W dniu 30 kwietnia lub 1 maja zszedł do kanałów
razem ze swoją grupą. Zginęli próbując wyjść przez właz na stronę aryjską[Grupińska, 2000, 136].
Na „Liście poległych w
obronie ghetta warszawskiego” został wymieniony Wald Benjamin jako bojowiec Bundu [YVA, O.6/177]. Również Jakow
Szolem Hertz wpisał go błędnie w poczet działaczy Cukunftu w getcie warszawskim. Według niego Wald zginął w
pierwszych dniach maja 1943 roku podczas powstania w getcie [Hertz, 1946, 583].
Beniamin Wald „Na wniosek Zarządu
Głównego Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację – za
zasługi położone w walce zbrojnej z okupantem hitlerowskim” w 1948 roku został
pośmiertnie odznaczony Krzyżem Walecznych [Monitor Polski].
